FAQ: Schenking familiale vennootschappen en het vernieuwde Vlaamse gunstregime

In een voorgaand artikel, hebben we reeds de belangrijkste wijzigingen van het Vlaamse gunstregime voor familiale vennootschappen toegelicht. Dit vernieuwde regime, dat sinds 1 januari 2026 van kracht is, maakt het nog steeds mogelijk om bij overdracht van aandelen via schenking of via nalatenschap van een familiale vennootschap gunstige belastingtarieven toe te passen in de schenk- en erfbelasting, echter met uitsluiting van de waarde van de aandelen die wordt vertegenwoordigd door residentieel vastgoed of bouwgronden (tenzij voor “residentiële vastgoedvennootschappen” die aan bepaalde criteria voldoen – zie ook vorige nieuwsbrief).

Nu het regime in werking is, rijst de vraag: hoe pak je de toepassing praktisch aan, en welke elementen zijn essentieel voor een geslaagd dossier? De recente FAQ van VLABEL en het nieuwe attestaanvraagformulier geven hierover meer duidelijkheid, vooral op het vlak van waardering en bewijs van reële bedrijfsactiviteit.

Waardering van de aandelen.
Bij elke toepassing van het gunstregime – bijvoorbeeld voor te schenken aandelen van een familiale vennootschap – is een waarderingsverslag verplicht (zelfs als er geen residentieel vastgoed aanwezig is!). Dit verslag bepaalt enerzijds de totale verkoopwaarde van de aandelen en anderzijds – indien relevant – het deel van de waarde dat verband houdt met residentieel vastgoed of bouwgronden, dat niet onder het gunstregime valt.

Het verslag kan niet door de bestuurder of aandeelhouder zelf worden opgesteld. Voor de uitvoering van deze waardering kan een gecertificeerde accountant van de vennootschap worden ingeschakeld, of een bedrijfsrevisor die niet de commissaris is. Het verslag moet in principe gedateerd en ondertekend worden voorafgaand aan de indiening van de aangifte van nalatenschap of aan de datum van authentieke schenkingsakte en moet vervolgens ook ingediend worden bij VLABEL. Voor schenkingen, ligt de referentiedatum (dit is de datum waarop de waardering gebeurt) bij voorkeur zo kort mogelijk bij de schenkingsakte.

Het verslag van de bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant heeft geen bindende kracht voor de Vlaamse Belastingdienst, maar zal in beginsel als uitgangspunt worden genomen voor de berekening van de belastbare grondslag. De Vlaamse Belastingdienst stelt zich niet in de plaats van de bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant om het verslag en de daarin vermelde ramingen te beoordelen maar zal zich beperken tot het afwijzen van kennelijk onredelijke beoordelingen.

Dossieropbouw en bewijs van bedrijfsactiviteit.
Naast het verplichte waarderingsverslag voorziet het nieuwe attestaanvraagformulier in de mogelijkheid om aanvullende documenten toe te voegen die de economische realiteit van het bedrijf illustreren (bv. recente verkoopfacturen ter verantwoording van het omzetcijfer en/of klantenlistings). Deze bijkomende informatie helpt VLABEL te toetsen of er werkelijk substantiële activiteiten plaatsvinden en versterkt de onderbouwing van de waardering. Het spontaan bijvoegen van zulke gegevens kan een soepelere behandeling van het dossier bevorderen en eventuele vragen over de toepassing van het gunstregime voorkomen.

Conclusie
Het vernieuwde Vlaamse gunstregime legt veel nadruk op de waardering van de vennootschap en het bewijs van daadwerkelijke activiteit. Voor familiale vennootschappen is een goed opgebouwd dossier vandaag de dag de sleutel tot een succesvolle toepassing van het regime. Wij staan klaar om met onze klanten hun project voor de schenking van de familiale vennootschap te bespreken. Graag meer weten? Contacteer jouw vaste HLB-adviseur.